In veel management- en leiderschapsmodellen begint handelen bij de doelvraag:
“Wat wil ik bereiken?” of “Welke oplossing kies ik?”
Dat is begrijpelijk. Organisaties vragen om richting en resultaat. Om die te realiseren krijg je als leidinggevende strategieën, modellen en instrumenten aangereikt. Ze helpen bij planning en implementatie, maar schieten vaak tekort zodra je te maken krijgt met morele dilemma’s, spanningen, conflicten of fundamentele onzekerheid.
De vraag “Wat leidt jou als leidinggevende?” raakt daarom aan iets diepers dan stijl of competentie. Vanuit de logotherapie is leiderschap in de kern geen kwestie van sturen, maar van antwoord geven.
Leiderschap als antwoord
Viktor E. Frankl sprak in dit verband over een copernicaanse wending in het menselijk denken:
Het is niet aan de mens om te vragen wat het leven hem te bieden heeft,
maar om zich af te vragen wat hij het leven kan bieden.
Vertaald naar leiderschap betekent dit dat je je als leider zelf moet bevragen: Wat vraagt deze situatie van mij? Waarop word ik hier aangesproken?
Juist in momenten van spanning en onzekerheid wordt de leider aangesproken om een eigen, moreel gefundeerd antwoord te geven.
Dat vraagt om reflectie op:
- je eigen morele antwoord,
- het appel dat de situatie of de ander op je doet,
- de waarden die op het spel staan,
- de bijdrage die jij wilt leveren.
Leiderschap begint daar waar je deze aanspreking serieus neemt.
Vrijheid en verantwoordelijkheid
Natuurlijk beweeg je je als leidinggevende binnen de bandbreedte van je organisatie: structuren, belangen en verwachtingen geven grenzen aan. De wezenlijke vraag is echter hoe je binnen die grenzen vanuit je eigen kompas handelt.
Hier komt existentiële of innerlijke vrijheid in beeld: de vrijheid om, ondanks beperkingen, zelf positie te kiezen en verantwoordelijkheid te nemen. Je leiderschap wordt zichtbaar waar je bereid bent te staan voor je keuzes, ook wanneer garanties ontbreken.
Sta eens stil bij de vragen:
- Waar ervaar jij ruimte om verantwoordelijkheid te nemen?
- Waar verschuil je je misschien achter systemen, procedures of het idee dat ‘het nu eenmaal zo moet’?
Leiderschap toont zich daar waar je verantwoordelijkheid neemt voor het geheel. Dat vraagt niet alleen moed, maar ook een helder bewustzijn van je waarden en wat voor jou betekenisvol is.
Wil je hierover verder doorpraten? Maak gerust een vrijblijvende afspraak.
Henning Zorn
Existentiëel coach & logotherapeut
📞 06 2249 2761
Dan kunnen we ook verkennen hoe jij je mensen begeleidt om vanuit ditzelfde principe te handelen.
